ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು, ಚಿತ್ರ, ಧ್ವನಿ, ಖಾಸಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಘಟನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಡೀಪ್ಫೇಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಅವರ ಫೋಟೋ, ವಿಡಿಯೊ ಅಥವಾ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ ಹರಡುವುದು, ಮಾನಹಾನಿ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಿತ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾನೂನಿನ ಅಗತ್ಯತೆ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ “ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಿತ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾನೂನು” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾಯ್ದೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು, ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕಿನ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು, ಚಿತ್ರ, ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಯು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
ಯಾರಾದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಅವರ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡುವುದು, ನಕಲಿ ವಿಡಿಯೊ ಅಥವಾ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವುದು, ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾನಹಾನಿ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕೃತ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮಾನಹಾನಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ದಂಡ ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ವಿಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ನಕಲಿ ಮಾಹಿತಿ, ಡೀಪ್ಫೇಕ್ ವಿಡಿಯೊಗಳು ಅಥವಾ ಧ್ವನಿ ಕ್ಲೋನಿಂಗ್ ಬಳಸಿ ವಂಚನೆ ನಡೆಸಿದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಆದೇಶ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆಯೂ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಖಾಸಗಿತನ, ಮಾನಮರ್ಯಾದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೌದು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಗೌರವದಿಂದ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಅವರ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಅವರ ಗುರುತು, ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಇಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.