ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕತ್ವ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳ ಕುರಿತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್, ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ತಾವು ಭಾರತೀಯರು ಎಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಹುತೇಕ ಜನರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಕೇವಲ ಗುರುತು (Identity) ಮತ್ತು ವಿಳಾಸದ (Address) ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ, ಜನನ ದಿನಾಂಕ ಅಥವಾ ಜಾತಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಯುಐಡಿಎಐ (UIDAI) ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯೊಬ್ಬರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ. ಇದು ಭಾರತದ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಅಥವಾ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪುರಾವೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಮತದಾನ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ (Voter ID/EPIC) ಕೂಡ ಭಾರತದ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪುರಾವೆಯಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕೇವಲ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಇದೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುರುತನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವದ ಅಥವಾ ವಿಳಾಸದ ಪುರಾವೆಯಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ತೆರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಾಗರಿಕತ್ವ ಸಾಬೀತಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಹಾಗಾದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏನೆಂದರೆ, “ನಾವು ಭಾರತೀಯರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಪುರಾವೆ ಯಾವುದು?” ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ, ಪೋಷಕರ ನಾಗರಿಕತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನೀಡಲಾದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊರತೆ ಇದೆ.
ಒಂದು ಕಡೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬಹುತೇಕ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮತದಾರರ ಚೀಟಿಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆಯಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೇ ಅಂತಿಮ ಪೌರತ್ವದ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಯಾವ ದಾಖಲೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಸಂಸದರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಕೋಟ್ಯಂತರ ನಾಗರಿಕರು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನವೇನು? ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆ ಯಾವುದು? ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಒತ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ, ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖೆಗಳು ಈ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಶೀಘ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ.ಹೆಡ್ಲೈನ್: “ಆಧಾರ್, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್, ಮತದಾರರ ಚೀಟಿ, ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಕೂಡ ಪೌರತ್ವದ ಪುರಾವೆಯಲ್ಲ: ಹಾಗಾದರೆ ಭಾರತೀಯತ್ವದ ಅಂತಿಮ ದಾಖಲೆ ಯಾವುದು? ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಂಸದರ ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಒತ್ತಾಯ”