ಮಂಗಳೂರು ಫೆ. 26: ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಸ್ಟೀಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಗೋಪುರಗಳು (ಟವರ್) ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಲೆಯೆತ್ತುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಈ ಯೋಜನೆಯ ಸುತ್ತ ತೀವ್ರ ಹಾಗೂ ಸಂಘರ್ಷಮಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿವೆ.
ಪರಿಹಾರದ ಕುರಿತಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂವಾದವಾಗಿ ಶುರುವಾಗಿದ್ದ ಈ ವಿಚಾರ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈಗ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಮುಂದಿರುವ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ರೈತರು ನಿಜಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ನಾಟಕದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪಾತ್ರರೈತರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಪರಿಹಾರದ ವಿವರವಾದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಜಂಟಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂಗಡ ಪಾವತಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕ. ಇಂತಹ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕೊರತೆಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅನುಮಾನಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವಿಳಂಬವಾಗುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರ ವಲಯಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸಲು ಈ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಅದು ಗ್ರಿಡ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಂಗ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೂ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.ಪ್ರಸ್ತುತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಯು, ಬೃಹತ್ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಯೋಜನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೋಡ್ ರವಾನೆ ಯೋಜನೆಗೆ (National load dispatch planning) ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇದರ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ನಿಯಂತ್ರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಒಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಟವರ್ ಹಾಕಲು ಜಾಗ ನೀಡುವ ರೈತರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಪರಿಹಾರದ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಸೂಚಿತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಪರಿಹಾರದ ಕುರಿತಾದ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ಮಾತುಗಳು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಹರಿದಾಡುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿರುವ ತೋಟದ ಭೂಮಿಯ ರೈತನಿಗೆ, ಒಣ ಭೂಮಿಯ ರೈತನಿಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಪರಿಹಾರ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ತಿಳಿಸದೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಾಗ, ಅಸಮಾಧಾನ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ತಾರತಮ್ಯದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದು ಬೆಳೆಯ ಇಳುವರಿ, ಮರಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ರೈತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ; ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ದಕ್ಕಲೇಬೇಕು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ರೈತರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಕೇವಲ ಆಯ್ದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು.ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆದ ಅನೇಕ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ಕೆಳಗೆ ಕಾಲೋಚಿತ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಹಾಗೂ ಓಡಾಟದ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲ. ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೇವಲ ಶಾಶ್ವತ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಎತ್ತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಇಂತಹ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುವುದು ತೀರಾ ವಿರಳ.ಯಾವುದೇ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕ ರಚನೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆಯೋ, ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ತರ್ಕಗಳು ಅಷ್ಟೇ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನೇ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ‘ಗೋಚರತೆಯ ಅಸಮತೋಲನ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಿಡ್ ಸ್ಥಿರತೆಯಂತಹ ಅದೃಶ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಜನರ ಭಾವನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.”ಒಂದು ವೇಳೆ ರೈತರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳು ಇರುವುದು ಸಹಜ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಘರ್ಷ ಅಥವಾ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಮೂಲಕವಲ್ಲದೆ, ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕವೇ ಬಗೆಹರಿಸಬಹುದು. ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ಕೋಶಗಳು, ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತದ ಪಾರದರ್ಶಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂಬಿಕೆ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲದು.ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭದ ವೇದಿಕೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಅದರ ನೇರ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುವುದು ರೈತರ ಮೇಲೆ. ಹೋರಾಟದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡರೆ, ರೈತರಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರದ ಪಾವತಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನು ಸಮರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತುಕತೆಯ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕುತ್ತವೆ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ತೀವ್ರಗೊಂಡು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಹಾರದ ಹಾದಿಗಳೇ ಕಿರಿದಾಗುತ್ತವೆ.ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾಳಜಿಯು ಕೇವಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ. ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಭಾರತವು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸರಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಮಹತ್ವದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ರಣರಂಗಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಡೆತಡೆಯಲ್ಲ, ಅದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಹಸಿರು ಗದ್ದೆಗಳ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಎದ್ದು ನಿಂತಿರುವ ಈ ಉಕ್ಕಿನ ಗೋಪುರಗಳು ಬರಿ ಲೋಹದ ಪಂಜರಗಳಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೇಬಲ್ಗಳ ಜಾಲವಲ್ಲ; ಅವು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ನಾಡಿಮಿಡಿತಗಳು. ರಾಜ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ, ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಸುವ ಮನೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಾಗೂ ಇಂಧನದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮತ್ತು ಕೊರತೆ ನಡುವೆ ಬೆಸೆದಿರುವ ಅದೃಶ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತಗಳಿವು.ಈ ಬೃಹತ್ ಗೋಪುರಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಹರಿಸುವ ರೈತರು ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಗಷ್ಟೇ ಅರ್ಹರಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಗದ್ದೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಮೇಲಾಟಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಕೇವಲ ‘ದಾಳಗಳಾಗಬಾರದು’ ಎಂದು ಬಯಸುವ ಹಕ್ಕೂ ಅವರಿಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಾಜಕೀಯ ಕದನಗಳಿಗೆ ರೈತರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಬಲಿಯಾಗಬಾರದು.ಈ ಇಡೀ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಫಲಪ್ರದ ಸಂವಾದವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೋ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯವನ್ನಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆಡಳಿತದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಭೂಮಿ ರೈತನ ವಶದಲ್ಲೇ ಇರಬಹುದು; ಆದರೆ ಈ ವಿಷಯದ ನಿರೂಪಣೆಯು ಸತ್ಯದ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ನಾಟಕದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಹಳಿ ತಪ್ಪುತ್ತದೆಯೋ ಎಂಬುದೇ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು.”ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ನೈಜ ವಾಸ್ತವಈ ಇಡೀ ಸಮಸ್ಯೆಯ ತಿರುಳಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸತ್ಯವಿದೆ: ಪ್ರಸರಣ ಗೋಪುರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗೋಪುರವು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಸಣ್ಣ ತಳಪಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಭೂಮಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕತ್ವ ರೈತನ ಬಳಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹೆದ್ದಾರಿ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಜಮೀನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮೇಯವೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ.ಭೂಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಖ್ಯಾತ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ತಜ್ಞರಾದ ಎಸ್.ವಿ. ಹಿತ್ತಲಮನಿ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವೊಂದನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾರೆ. “ವಿದ್ಯುತ್ ಗೋಪುರಗಳು ರೈತರ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೂ, ಅದರ ಮೂಲ ಮಾಲೀಕತ್ವ ರೈತನ ಬಳಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಜಮೀನು ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ; ಕೇವಲ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಭಾಗವನ್ನಷ್ಟೇ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾಗವನ್ನು ಪಾಳು ಬಿಡಬೇಕಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ರಾಗಿ, ಜೋಳ, ತರಕಾರಿಗಳಂತಹ ಕಾಲೋಚಿತ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ರಾಜ್ಯದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಈಗಾಗಲೇ ಇಂತಹ ಗೋಪುರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸಮೃದ್ಧ ಬೆಳೆ ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ, ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೆಲವು ಅನಿವಾರ್ಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕ ತಂತಿಗಳ ನೇರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ತಂತಿಗಳಿಗೆ ತಗುಲುವಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯಮವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ರೈತರ ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೆಲವು ಮಿತಿಗಳಿರುವುದನ್ನು ಎಸ್.ವಿ. ಹಿತ್ತಲಮನಿ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ‘ತೆಂಗು, ಅಡಿಕೆ, ಮಾವಿನಂತಹ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಮರಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ಕೆಳಗೆ ಬೆಳೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಇವು ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಅನಾಹುತ ಸಂಭವಿಸುವ ಅಪಾಯವಿರುವುದರಿಂದ ಈ ನಿಷೇಧ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶಾಶ್ವತ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಈ ಎತ್ತರದ ಮರಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದಂತೆ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಯೋಜನೆಯ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀರುವ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ , ಗೋಪುರದ ತಳಪಾಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ, ರೈಟ್-ಆಫ್-ವೇ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಹಾಗೂ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾದ ಮರಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿಯೇ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಮರದ ವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರ್ಗದ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಮಟ್ಟಗಳಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ,” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಉಪಸಂಹಾರಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರಸರಣ ಗೋಪುರಗಳು ಕೇವಲ ಲೋಹದ ಕಂಬಗಳಲ್ಲ, ಅವು ರಾಜ್ಯಗಳು, ಉತ್ಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಾಡಿಮಿಡಿತಗಳು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿಹಾರವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಶ್ರಮದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಾಜಕೀಯ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ತಾವು ಕೇವಲ ‘ದಾಳ’ಗಳಾಗಬಾರದೆಂದು ಬಯಸುವ ಘನತೆಯ ಹಕ್ಕು ಅವರಿಗಿದೆ.